Xã hội trí tuệ nhân tạo: Tạo dựng thời thế mới cho Việt Nam

Năm 2020, Diễn đàn toàn cầu Boston và Viện Michael Dukakis về lãnh đạo và sáng tạo đã tạo dấu ấn với Khế ước xã hội cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, Xã hội trí tuệ nhân tạo (AIWS), AIWS City, thu hút được những nhà lãnh đạo, những trí tuệ lớn của nhân loại đồng hành, được các nhà lãnh đạo thế giới ủng hộ, kêu gọi triển khai, được những diễn đàn có uy tín và ảnh hưởng về chính trị xã, hội của thế giới như Hội nghị Riga 2020, Hội nghị Đối thoại chính sách thường niên 2020 của Liên minh lãnh đạo thế giới trân trọng giới thiệu và ủng hộ. Xã hội trí tuệ nhân tạo là nền tảng tốt để tạo dựng thời thế mới cho Việt Nam.

File

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, cơ hội mở ra cho những nước đi sau vượt lên. Việt Nam có địa thế thuận lợi, nguồn nhân lực năng động, thích công nghệ mới, tiếp thu cái mới nhanh, có thể tạo dựng thời thế mới. Vậy thời thế mới đó là gì? Những kỳ tích phát triển của Nhật Bản, Hàn Quốc: học theo các nước công nghiệp tiên tiến, sản xuất với giá thành thấp hơn, rồi từ đó học hỏi, vượt lên… không thể áp dụng cho Việt Nam hôm nay.  

Việt Nam cần đi thẳng lên nền kinh tế - xã hội trí tuệ nhân tạo, đi tiên phong xây dựng xã hội mới: Xã hội trí tuệ nhân tạo (AIWS) và chủ động đóng góp cho hòa bình và an ninh của nhân loại. Đó là thời thế mới, là con đường ngắn nhất, độc đáo để Việt Nam gia nhập những nước văn minh, tiên tiến.

Xã hội trí tuệ nhân tạo (AIWS) là một xã hội ứng dụng sâu rộng trí tuệ nhân tạo, blockchain, công nghệ số vào mọi mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, tối ưu hoá, hợp lý hoá quản trị và vận hành xã hội, trên nền tảng một xã hội văn minh, mọi công dân được bình đẳng cơ hội và được phát huy cao nhất năng lực của mình.

Xã hội trí tuệ nhân tạo xây dựng trên nền tảng công nghệ trí tuệ nhân tạo, blockchain, tạo ra hệ sinh thái mỗi công dân được tiếp cận, học tập tất cả những trí tuệ, văn hóa tinh hoa của nhân loại, từ nền tảng này tạo ra cơ chế bình đẳng cơ hội, phát huy cao nhất năng lực sáng tạo của mọi công dân trên tất cả các lĩnh vực. Đồng thời với nó là hệ thống quản trị xã hội minh bạch, công khai, sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ ra quyết định thông minh, hợp lý, tối ưu nhất. Từ đó kiến tạo một hệ thống chính trị, quản lý, vận hành xã hội tối ưu, không dư thừa, phí phạm nguồn lực con người, không tạo ra các hệ thống chồng chéo, không quan liêu, trì trệ, hạn chế tối đa tệ tham nhũng, cửa quyền, thực sự là một hệ thống phục vụ công dân, đồng thời có khả năng kiểm soát, hạn chế các loại tội phạm trong xã hội. Với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến sẽ giúp cho mỗi công dân ngày càng văn minh, nâng cao kiến thức, hiểu biết, lịch sự. Mọi ý kiến góp ý, phát biểu đều trên tinh thần xây dựng và hợp lý, xã hội sẽ không bị sa đà vào tranh luận với những sai lệch về chuẩn mực giá trị, hay tranh luận những điều không cần tranh luận vì hiển nhiên đã có lời giải rồi, ai chưa biết về vấn đề ấy sẽ được hệ thống trợ giúp xã hội giới thiệu để biết. Thời gian sẽ giành để bàn luận những giải pháp giải quyết những thách thức mới, những vấn đề mới đặt ra, và mọi tranh luận đều trên chuẩn mực văn minh, lịch sự, giúp nhau tìm ra điều hay, hợp lý, tìm ra giải pháp giải quyết, không cho phép fakenews, hay đưa thông tin không có sở cứ, tạo ra một bầu không khí xã hội tử tế, ấm áp tình người.

 

File

AIWS có hệ thống hỗ trợ để mọi công dân có thể tạo ra những sản phẩm dịch vụ số trên nền online, và có hệ thống định giá trị và có thể thương mại, trao đổi, cũng như khuyến khích mọi công dân làm các công việc thiện nguyện xã hội, hệ thống nhận biết và xác định giá trị , và có thể chuyển đổi để sử dụng dịch vụ. Đây chính là mô hình kinh tế lấy con người làm trung tâm, và tạo điều kiện để mọi công dân có thể đứng trên đôi chân và năng lực sáng tạo của mình.

Trong xã hội AIWS, mọi tranh chấp đều được phân xử công tâm trên cơ sở dữ liệu và thuật toán thông minh. Hệ thống này sẽ bảo đảm công lý nghiêm minh, bảo đảm mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Những điều chúng ta mơ ước về một “xã hội văn minh, lịch sự, pháp trị, quyền lực được kiểm soát thông minh và mọi công dân đều có cơ hội được học hỏi, có kiến thức, đủ năng lực để tham gia vào đời sống chính trị, xã hội, được bảo đảm quyền riêng tư hợp lý, đều có thể tạo ra giá trị cho bản thân và cộng đồng” sẽ trở thành hiện thực với AIWS mà AIWS City là mô hình thử nghiệm thực tế. Khi ấy chắc chắn sẽ khơi dậy và phát huy sức mạnh của toàn dân tộc.

 

File

Để xây dựng Xã hội trí tuệ nhân tạo (AIWS) tại Việt Nam, nhiều giải pháp cần triển khai đồng bộ. Trước hết là tập hợp những trí tuệ lớn, những nhà chiến lược của nhân loại trong thế kỷ 21, xây dựng những đặc khu tri thức, điều này quan trọng hơn là các đặc khu kinh tế. Chính những đặc khu tri thức với sự giao lưu trực tiếp với mọi nguồn lực trí tuệ tinh hoa toàn cầu, với sự hỗ trợ đặc biệt của nhà nước là đầu kéo để Việt Nam cất cánh. Từ đó những đặc khu tri thức này đi cùng với những trung tâm trí tuệ, sáng tạo (cả về công nghệ lẫn văn hoá) hàng đầu thế giới trong thế kỷ 21. Các đặc khu tri thức này ở Việt Nam có thể khởi đầu bằng kết nối trực tiếp với AIWS City, và Mạng Sáng tạo AIWS.

Thứ hai là cải cách hệ thống quản trị Việt Nam, xây dựng các hệ thống phân xử, hệ thống kiểm tra giám sát, hệ thống hỗ trợ ra quyết định với sự trợ giúp của AI, để từ đó có một hệ thống quản trị thông minh, hiệu quả, và tối ưu. Từ đó tinh giản bộ máy, giảm các thủ tục hành chính, giảm tệ quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, tạo ra hệ thống thông minh, xử lý, giải quyết các vấn đề đều trên cơ sở luật pháp, quy định, chuẩn mực và nhanh chóng.  

 

File

Xây dựng hệ thống giáo dục, học tập suốt đời cho toàn xã hội với sự trợ giúp của AI, công nghệ số và Internet, đặc biệt khuyến khích mọi công dân vùng sâu, vùng xa tham gia hệ thống học tập suốt đời. Mô hình này đã có trong AIWS University, Việt Nam chỉ cần kết nối và triển khai.

Trên cơ sở hệ thống giá trị AIWS , một hệ thống giá trị bao gồm những giá trị truyền thống như sức lao động, tài sản, sản phẩm, dịch vụ, sáng tạo, và những giá trị mới như thiện nguyện, hoạt động xã hội, xây dựng hệ thống xác định và trao đổi giá trị. Tạo ra cơ chế, môi trường để có thể chuyển đổi giữa các giá trị khác nhau. Từ đó đi tiên phong trên thế giới về mô hình kinh tế AIWS khuyến khích sáng tạo và đóng góp xã hội.

Tạo dựng vai trò mới của Việt Nam là nơi nêu những giải pháp và làm nhịp cầu hòa giải giữa các quốc gia, các vùng có xung đột: từ kinh nghiệm làm trung gian hoà giải giữa Mỹ và Triều Tiên, Việt Nam tiếp tục làm trung gian hòa giải cho các mâu thuẫn, xung đột trên thế giới.

 

Bài: Nguyễn Anh Tuấn (đồng tác giả Khế ước xã hội cho Kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo)

Đồ họa: Hà Nguyên