Tăng trưởng kinh tế  2021: Vẫn còn yếu tố  thiếu bền vững
File
File

Kết quả tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2020 do ảnh hưởng xấu của đại dịch Covid-19 nên không được như kỳ vọng, bởi Việt Nam cũng nằm trong đại dịch chung của toàn cầu, không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Cho nên không phải ngẫu nhiên mà tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2020 thấp nhất trong quá trình đổi mới hơn 30 năm, chỉ đạt 2,91%. Nhưng so sánh một cách tương đối với suy thoái kinh tế thế giới, so với mức tăng trưởng âm của đại đa số các nước thì Việt Nam vẫn được coi là một điểm sáng. Vì sao Việt Nam đạt được như vậy? Có nhiều lý do: Bản thân sức chống chịu của nền kinh tế; khu vực nông nghiệp phát triển; tầng lớp trung lưu có tiết kiệm; kinh tế vĩ mô ổn định; khu vực dịch vụ phát triển - khu vực này hứng đòn nhiều nhất của đại dịch như du lịch hàng không… Các chính sách của Nhà nước, trong đó đặc biệt công tác chống dịch của Việt Nam tương đối thành công, tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất kinh doanh trong nước, càng được thúc đẩy hơn bằng sự linh hoạt trong vô cùng khó khăn của doanh nghiệp. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước được ban hành tương đối kịp thời vào tháng 3, tháng 4 năm 2020. Lẽ ra sự hỗ trợ ấy có thể tốt hơn nếu như trong quá trình thực hiện không gặp nhiều vướng mắc về điều kiện thực thi khiến cho chính sách chậm đi vào cuộc sống, chậm đến với doanh nghiệp. Đó là những lý do giải thích vì sao năm 2020 kinh tế Việt Nam mặc dù tăng trưởng thấp do chịu tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế rất nghiêm trọng nhưng so sánh tương đối thì Việt Nam vẫn được coi là điểm sáng trong khu vực.  

 

File

Quan hệ giữa tín dụng với tăng trưởng không phải là tỷ lệ thuận. Nó phụ thuộc vào vòng quay của đồng tiền; phụ thuộc vào sự chia sẻ của các dòng tiền trong các hoạt động sản xuất kinh doanh với thị trường tài chính, tức là các thị trường tài sản. Chúng ta đều biết là Việt Nam cũng như các nước trong một chừng mực nhất định thì phải có một chính sách tiền tệ nới lỏng để hỗ trợ cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh vượt khó. Thế nhưng cung tiền ấy, không chỉ ở Việt Nam mà cả ở các nước, một phần quan trọng lại chuyển dịch qua các thị trường tài chính. Đây là một trong nhiều lý do - thậm chí là lý do cơ bản - giải thích vì sao trong khó khăn, trong thực trạng tăng trưởng của nền kinh tế thực âm ở rất nhiều nước thì thị trường chứng khoán theo một nghĩa nào đấy lại có những bứt phá trong năm 2020, kể cả thị trường chứng khoán Việt Nam. Còn việc tăng trưởng tín dụng vào cuối năm 2020 nhanh hơn thì ngoài thực tiễn chung mà tôi đã chia sẻ, đối với Việt Nam còn có yếu tố mùa vụ khi hoạt động sản xuất kinh doanh được đẩy mạnh vào cuối năm, trước Tết Nguyên đán, mà Tết thì lại sang năm sau nên bao giờ những ngày cuối năm tín dụng cũng được đẩy mạnh hơn. Tuy nhiên, nếu nhìn chung thì tăng trưởng tín dụng cả năm 2020 cũng không phải là quá cao, chỉ ở mức trên 12% thôi, so với các năm trước thì cũng đã chậm lại ít nhiều rồi.

 

File
File

Năm 2021, cả thế giới và Việt Nam có một từ rất phổ biến, đó là “phục hồi”. Nếu như năm 2020 là năm vượt khó, rất khó khăn thì năm nay là năm phục hồi. Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều giữa các quốc gia và ngay trong một quốc gia thì từng vùng miền cũng có sự khác biệt. Ví dụ trong quý 1 này ở Việt Nam cũng thấy rất rõ, khác nhau rất đáng kể. Thứ hai, quá trình phục hồi này vẫn là bất định, vẫn còn rất nhiều rủi ro như rủi ro tài chính, rủi ro về khả năng khống chế đại dịch Covid-19 và rất nhiều người nói là ít nhất thì khả năng khống chế mà có thể nhìn thấy tương đối rõ thì cũng phải hết nửa năm 2021 này. Bên cạnh đó quá trình phục hồi này cũng có điều rất đặc biệt. Đó là quá trình phục hồi phải gắn với cải cách, gắn với những xu hướng đòi hỏi về phát triển. Ví dụ, tăng trưởng bền vững, tăng trưởng xanh, tăng trưởng  bao trùm, ví dụ sáng tạo đặc biệt là tận dụng chuyển đổi số chẳng hạn. Đấy là cái chung và ở Việt Nam cũng vậy. Hay nói cách khác, năm 2021, quá trình phục hồi này, tăng trưởng này đã tốt hơn, tích cực hơn nhưng vẫn còn gập ghềnh, rất nhiều khó khăn, bất định, rủi ro vẫn là khá lớn. Thế nên trong quá trình phục hồi này, quan trọng vẫn là hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt khó, nhưng đồng thời cũng phải sẵn sàng cho quá trình phục hồi. Quá trình phục hồi ấy lại gắn với hai điểm. Một là tái cấu trúc, cải cách gắn với các xu thế mới. Hai là, do rủi ro và bất định vẫn còn nhiều nên để ổn định vĩ mô, tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế thì hỗ trợ về mặt xã hội vẫn rất quan trọng.  

 

File

Thu Thùy thực hiện

Đồ họa: Hà Nguyên